Senet ve Çek ile İcra Takibi

Senet ve çek ile icra takibi, elinize ulaşan ödeme emrinin üzerindeki tek bir rakamla başlar. O rakam beş gündür. Yedi günlük itiraz süresine alışkın olanlar bu farkı çoğu zaman geç fark eder.

Kambiyo senedine dayanan takipte kanun alacaklıya hızlı bir yol açar. İtiraz etseniz bile haciz gelebilir, çünkü itiraz satış dışındaki işlemleri kendiliğinden durdurmaz. Doğru adımı atmak için önce senedin türünü, sonra tebliğ tarihini belirlemek gerekir. İkisi de belgenin üzerinde yazılıdır.

Çek, bono veya poliçeye dayanan takipte ödeme süresi tebliğden itibaren 10 gündür. İtiraz ve şikayet süresi 5 gündür, başvuru icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. İtiraz satış dışındaki icra takip işlemlerini durdurmaz. Mal beyanı süresi de 10 gündür.

Çek veya Senetten Takip Geldiyse 5 Günlük Süreyi Kaçırmayın

Beş günlük süre kısa olduğu kadar katıdır ve hakim tarafından kendiliğinden gözetilir. İlk gün yapılacak işler bellidir.

1. Tebliğ tarihini zarftan okuyun.
2. Örnek numarasını kontrol edin.
3. İtiraz sebeplerinizi belirleyin.
4. Dilekçeyi icra mahkemesine verin.
5. Kayıt belgesini saklayın.

Ödeme emrinin üzerindeki tebliğ tarihini tespit edin

Tebliğ tarihi bütün sürelerin başlangıcıdır. Tarih, tebligat mazbatasının ön yüzünde ve zarfın üzerinde yer alır. Belgeyi başkası teslim almışsa mazbatanın arka yüzündeki şerh okunur. Zarf atılmamalı, fotoğrafı çekilip saklanmalıdır. Tarihi hatırlamak yetmez, belgeyle ispatlanması gerekir.

İtiraz ve şikayetin 5 gün içinde icra mahkemesine yapılması gerekir

Kambiyo senedine dayanan takipte itiraz icra dairesine yapılmaz. Dilekçe, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine verilir ve süre tebliğden itibaren beş gündür. İcra dairesine sunulan dilekçe süreyi durdurmaz. Aynı beş gün içinde senedin kambiyo vasfına ilişkin şikayet de ileri sürülebilir.

İmza size ait değilse imzaya itirazı açıkça belirtin

Senet altındaki imzanın size ait olmadığı iddiası dilekçede ayrıca ve açıkça yazılmalıdır. Sadece borca itiraz edildiğinde imza takip bakımından kabul edilmiş sayılır ve bilirkişi incelemesi yolu kapanır. Sonradan verilen ek dilekçe bu eksikliği gidermez. Cümlenin ilk başvuruda yer alması şarttır.

Takibin kendiliğinden durmadığını unutmayın

İlamsız takipte itiraz dosyayı olduğu yerde dondurur. Kambiyo yolunda böyle bir sonuç doğmaz, itiraz yalnızca satış işlemini engeller. Haciz uygulanabilir, banka hesapları bloke edilebilir. Takibin gerçekten durması için icra mahkemesinin ayrı bir karar vermesi gerekir.

Senedin aslını ve fotokopisini dosyadan inceleyin

Takip dayanağı senedin aslı icra dosyasında bulunur, örneği ödeme emrine eklenir. Tutar, vade, düzenleme yeri ve imza tek tek karşılaştırılır. Silinti veya sonradan ekleme izleri fotoğraflanır. Dosya evrakı adalet hizmetleri başlığı altındaki elektronik hizmetlerden de görüntülenebilir.

Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu Nedir (İİK m. 167 vd.)

Bu yol, ticari hayatta senedin hızlı tahsilini sağlamak için kurulmuştur. Alacaklıya sağladığı hız, borçlunun savunma süresini kısaltarak elde edilir.

Ölçüt	İlamsız takip	Kambiyo takibi
İtiraz süresi	7 gün	5 gün
Merci	İcra dairesi	İcra mahkemesi
Takip durur mu	Evet	Hayır
Ödeme süresi	7 gün	10 gün
Mal beyanı	7 gün	10 gün

Kambiyo senedi sayılan belgeler çek ile bono ve poliçedir

Türk hukukunda kambiyo senedi üç tanedir. Bono, düzenleyenin belirli bir bedeli ödeme vaadini içerir. Poliçe, düzenleyenin bir başkasına ödeme yapması için verdiği havaledir. Çek ise muhatabı banka olan ödeme aracıdır. Sözleşme, fatura veya adi yazılı borç senedi bu listeye girmez.

Bu takip yolunun alacaklıya sağladığı avantajlar

Alacaklı, borçlunun itirazına rağmen haciz isteyebilir. Süreler kısadır, borçlunun savunma imkanı belgeyle sınırlıdır. Alacağın varlığını ispat yükü de alacaklının üzerinde değildir, senedin kendisi yeterlidir. Bu nedenle ticari alacaklarda senede bağlanmış olmak fiili bir güvence sayılır.

İlamsız takipten temel farkları

İlamsız takipte itiraz icra dairesine yapılır, dilekçenin kaydedilmesiyle takip kendiliğinden durur. Kambiyo yolunda itiraz icra mahkemesine yapılır ve durma sonucu doğurmaz. İtiraz sebepleri de daralmıştır, borcun ödendiği ancak belgeyle ispatlanabilir. Kanun metni 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu sayfasından okunabilir.

Senedin kambiyo vasfını yitirmesi halinde ne olur?

Zorunlu şekil şartlarından biri eksikse belge kambiyo senedi sayılmaz. Bu durumda kambiyo yoluyla takip yapılamaz ve icra mahkemesi şikayet üzerine takibi iptal eder. Alacak ortadan kalkmaz, alacaklı genel haciz yoluna veya dava yoluna başvurabilir. Eksikliğin süresiz şikayete tabi olduğu haller de vardır.

Alacaklının takip yolunu seçme hakkı

Elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı bu yolu kullanmak zorunda değildir. Dilerse ilamsız takip başlatabilir, dilerse doğrudan dava açabilir. Seçim ödeme emrinin türünü belirler, bu yüzden borçlunun ilk işi belgenin başlığını ve örnek numarasını okumaktır. Örnek 10 kambiyo yolunu gösterir.

Çek ve Bonoda Zorunlu Şekil Şartları (TTK)

Şekil şartları biçimsel ayrıntı değildir. Bir kelimenin eksikliği belgeyi kambiyo senedi olmaktan çıkarır ve takibi iptal ettirir.

Bononun zorunlu unsurları (TTK m. 776) ve eksikliğin sonucu

Bono metninde bono veya emre yazılı senet kelimesi, kayıtsız şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi, kime ödeneceği, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunmalıdır. Vade gösterilmemişse senet görüldüğünde ödenir sayılır. Düzenleme yeri hiç yazılmamışsa senet bono niteliğini kaybeder.

Çekin zorunlu unsurları (TTK m. 780) ve çek kelimesinin bulunması

Çek metninde çek kelimesi, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi havalesi, muhatap bankanın ticaret unvanı, ödeme yeri, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası aranır. Çek kelimesi yoksa belge çek sayılmaz. Banka hesap numarası ile seri numarası da Çek Kanunu gereği çekte yer alır.

Poliçede aranan unsurlar (TTK m. 671)

Poliçede poliçe kelimesi, belirli bir bedelin ödenmesi için kayıtsız şartsız havale, ödeyecek kişinin adı, vade, ödeme yeri, kime ödeneceği, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunur. Kabul edilmemiş poliçede düzenleyen ve cirantalar sorumludur. Kabul eden muhatap asıl borçlu durumuna gelir.

Vade ile keşide yeri ve tarihindeki eksiklikler

Düzenleme tarihi bulunmayan senet geçersizdir, çünkü zamanaşımı ve ibraz süreleri bu tarihten hesaplanır. Vadesi bulunmayan bono görüldüğünde ödenecek kabul edilir, dolayısıyla vade eksikliği tek başına iptal sebebi değildir. Düzenleme yeri yazılmamışsa düzenleyenin adı yanındaki yer bu boşluğu doldurur.

Şekil şartı eksikliği halinde şikayet yoluyla takibin iptali

Belgenin kambiyo senedi niteliği taşımadığı iddiası itiraz değil şikayet konusudur. Başvuru beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve mahkeme talebi kabul ederse takibi iptal eder. İptal kararı alacağı sona erdirmez. Şekil eksikliği kamu düzenine ilişkin görülen hallerde mahkeme durumu resen de gözetir.

Ödeme Emrinin İçeriği ve Size Tanınan Süreler

Ödeme emri, kanunda sayılan ihtarları eksiksiz taşımak zorundadır. Eksik düzenlenen ödeme emri şikayete konu olur.

10 gün içinde borcu ödeme daveti

Ödeme emri, borcun ve takip masraflarının on gün içinde ödenmesi ihtarını içerir. Süre tebliğ tarihinin ertesi günü başlar. Ödeme icra dosyasına yapılır, alacaklıya elden yapılan ödemenin dosyaya bildirilmemesi mükerrer tahsil riski doğurur. Ödeme aşamasında güncel dosya hesabı yazılı olarak alınmalıdır.

5 gün içinde icra mahkemesine itiraz veya şikayet

Borçlu olmadığı, borcun ödendiği, süre verildiği ya da alacağın zamanaşımına uğradığı iddiaları beş gün içinde icra mahkemesine bildirilir. Yetki itirazı da aynı süreye ve aynı mercie tabidir. İmzaya itiraz için de beş gün işler. Senedin kambiyo vasfına ilişkin şikayet aynı sürede yapılır.

Mal beyanında bulunma yükümlülüğü ve süresi

İtiraz edilmediği ve borç ödenmediği takdirde borçlu on gün içinde mal beyanında bulunur. İtiraz edilip de reddedilirse süre kararın tebliğinden itibaren üç gündür. Beyanda taşınırlar, taşınmazlar, üçüncü kişilerdeki alacaklar ve gelir kaynakları gösterilir. Haczedilecek malı bulunmayan borçlu da beyan vermek zorundadır.

Ödeme emri içeriğindeki eksikliklerin sonuçları

Kanunda öngörülen ihtarlardan biri yazılmamışsa ödeme emri usulsüzdür. Borçlu bu durumu şikayet yoluyla icra mahkemesine taşır, mahkeme ödeme emrinin iptaline karar verebilir. Alacaklı yeniden ödeme emri gönderir, süreler yeni tebliğle baştan işler. Eksikliğin fark edilmesi için belgenin tamamı okunmalıdır.

Sürelerin başlangıcı ve son gün hesabı

Tebliğ günü hesaba katılmaz, süre ertesi gün işlemeye başlar ve son günün mesai bitiminde dolar. Son gün hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse süre ilk iş gününe uzar. Adli tatil icra takiplerinde süreleri durdurmaz. Postaya verme tarihi değil, mahkeme kaleminin kayıt tarihi esas alınır.

İmzaya İtirazda Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yapılır

İmza itirazı, kambiyo takibinde borçlunun elindeki en güçlü savunmadır. Aynı ölçüde de risklidir, çünkü haksız çıkan borçlu iki ayrı yaptırımla karşılaşır.

İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça bildirilmesi zorunluluğu

Kanun, imza inkarının dilekçede açıkça yer almasını arar. Genel ifadelerle yazılan itiraz borca itiraz sayılır ve imza kabul edilmiş kabul edilir. Bu sonuç sonradan düzeltilemez, aynı dosyada ikinci bir imza itirazı dinlenmez. Dilekçede imzanın hangi senede ait olduğu da belirtilmelidir.

İmza inkarının usulü ve icra mahkemesindeki duruşma süreci

Başvuru yazılı olarak yapılır, sözlü itiraz kabul edilmez. Mahkeme tarafları duruşmaya çağırır ve borçludan karşılaştırma için yazı ile imza örneği alır. Nüfus müdürlüğü, banka ve noter kayıtlarındaki imzalar da celbedilir. İtirazı ciddi gören mahkeme takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.

Adli tıp veya bilirkişi marifetiyle imza incelemesi

İnceleme grafoloji alanında uzman bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna yaptırılır. Rapor, senetteki imzanın borçlunun eli ürünü olup olmadığını değerlendirir. Taraflar rapora karşı süresinde beyanda bulunabilir, gerekirse ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi istenir. Islak imzalı belge sayısının yeterli olması sonucu doğrudan etkiler.

İmzanın borçluya ait çıkması halinde tazminat ve para cezası riski

İtirazı reddedilen borçlu, alacaklının talebi üzerine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilir. Ayrıca alacağın yüzde onu oranında para cezasına hükmedilir. Risk tek yönlü değildir, imzanın borçluya ait olmadığı anlaşılırsa aynı yaptırımlar kötü niyetli alacaklıya uygulanır.

Sahte imza halinde takibin iptali ve suç duyurusu

İmzanın borçluya ait olmadığı belirlenirse icra mahkemesi takibin iptaline karar verir. Konulmuş hacizler kaldırılır. Senedin sahte olarak düzenlendiği anlaşılırsa resmi belgede sahtecilik veya özel belgede sahtecilik suçu gündeme gelir ve savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir. Ceza soruşturması icra dosyasından bağımsız yürür.

Borca İtiraz ve Şikayet İçin İcra Mahkemesine Başvuru

Borca itirazda ispat kuralı ilamsız takipten çok daha katıdır. Sözlü anlatım ya da tanık beyanı burada sonuç doğurmaz.

Borcun ödendiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiaları

Borcun bulunmadığı, ödendiği veya süre verildiği iddiaları ancak resmi bir belgeyle ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlanabilir. Alacaklının imzasını taşımayan dekont tek başına yeterli görülmeyebilir. Zamanaşımı iddiası ise senedin metninden anlaşılabildiği için ayrı bir ispat aracı gerektirmez.

Yetki ile senedin kambiyo vasfı ve takip usulü şikayet konusu olur

Yetki itirazı borca itirazla birlikte ve aynı beş günlük süre içinde ileri sürülür, yetkili icra dairesi açıkça gösterilir. Senedin kambiyo niteliği taşımadığı ve alacaklının takip hakkı bulunmadığı iddiaları ise şikayet yoluyla incelenir. İki başvuru aynı dilekçede birleştirilebilir.

Dilekçede yer alması gereken zorunlu bilgiler

Dilekçede icra dairesinin adı, dosya esas numarası, tarafların kimlik bilgileri ve tebliğ tarihi gösterilir. İtiraz sebepleri ayrı ayrı yazılır, her sebebin dayanağı belirtilir. Talep sonucunda takibin durdurulması ve iptali açıkça istenir. Dayanak belgelerin örnekleri dilekçeye eklenir.

Harç ve gider avansı ödemeleri

İcra mahkemesine yapılan başvuru başvurma harcına tabidir, ayrıca gider avansı yatırılır. Harç yatırılmadan dosya işleme alınmaz ve bu arada beş günlük süre işlemeye devam eder. Tutarlar her yıl güncellendiğinden mahkeme veznesinden teyit edilmelidir. Eksik harç tamamlanana kadar duruşma günü verilmez.

Duruşmalı inceleme ve karar süreci

Mahkeme itiraz sebeplerinin incelenmesi için tarafları en geç otuz gün içinde duruşmaya çağırır. Yargılama, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca basit usulde yürütülür. Karar duruşmada tefhim edilir veya taraflara tebliğ olunur. Karara karşı on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

İtirazın Takibi Durdurması İçin Teminat Şartı (İİK m. 169/a)

Kambiyo takibinde asıl mesele itiraz etmek değil, takibi durdurabilmektir. İkisi birbirinden tamamen ayrı sonuçlardır.

Kambiyo takibinde itiraz satıştan başka işlemleri durdurmaz

Kanun bunu açıkça yazar. Süresinde yapılan itiraz yalnızca satışı engeller, haciz ve muhafaza işlemleri yürümeye devam eder. Banka hesabına bloke konulabilir, araç kayıtlarına şerh işlenebilir. Borçlunun bunu bilmemesi, itiraz ettiği halde haciz gelmesini şaşırtıcı hale getirir.

Takibin durdurulması için teminat gösterilmesi

Teminat, icra mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna gidildiğinde önem kazanır. İstinaf başvurusu satıştan başka işlemleri kendiliğinden durdurmadığından, borçlu teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Talep bölge adliye mahkemesine iletilir. Teminat yatırılmadan verilen durdurma kararı uygulamada beklenmemelidir.

İcra mahkemesinin tedbiren durdurma kararı

İcra mahkemesi hakimi, itiraz dilekçesine eklenen belgelerden borcun ödendiği, süre verildiği, zamanaşımına uğradığı veya dairenin yetkisiz olduğu kanaatine varırsa esas hakkındaki kararına kadar takibi geçici olarak durdurabilir. Karar dosya üzerinden verilir. Belge eklenmeyen dilekçelerde bu karar çıkmaz.

Teminat oranı ve teminat türleri

Kanun sabit bir yüzde belirlememiştir, tutarı ve türünü mahkeme takdir eder. Uygulamada nakit para, banka teminat mektubu veya taşınmaz rehni kabul edilir. Süresiz ve kayıtsız düzenlenmiş teminat mektubu tercih edilir. Teminatın yatırıldığına dair belge dosyaya sunulmadan durdurma kararı işlerlik kazanmaz.

İtiraz reddedilirse %20 tazminat ve para cezası riski

Borca itirazı esastan reddedilen borçlu, alacaklının talebi üzerine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilir. Bu yaptırım için takibin geçici olarak durdurulmuş olması aranır. İmzaya itirazın reddinde ise tazminata ek olarak alacağın yüzde onu oranında para cezası uygulanır.

Karşılıksız Çekte Cezai Sorumluluk ve Çek Yasağı

Çek, senetten ayrılan tek noktada ceza hukukuna bağlanır. Borç ilişkisi devam ederken ayrı bir dosya icra ceza mahkemesinde açılır.

Karşılıksızdır işlemi ve bankanın sorumlu olduğu tutar

Çek süresinde ibraz edildiğinde hesapta karşılık yoksa banka, hamilin talebiyle çekin arkasına karşılıksızdır işlemi yapar. Her çek yaprağı için bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu asgari bir tutar bulunur. Bu tutar her yıl güncellendiğinden bankadan teyit edilmelidir. İşlem tarihi şikayet süresinin başlangıcıdır.

5941 sayılı Çek Kanunu m. 5 kapsamında adli para cezası

Karşılıksız çek düzenleyen kişi hakkında hamilin şikayeti üzerine bin beş yüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ceza, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz. Ödenmeyen adli para cezası doğrudan hapis cezasına çevrilir, kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilmez. Borcum var hapis cezası alır mıyım sorusunun cevabı bu noktada değişir.

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı

Mahkeme, yargılama sırasında koruma tedbiri olarak ve mahkumiyet hükmüyle birlikte güvenlik tedbiri olarak çek düzenleme ile çek hesabı açma yasağına karar verir. Yasak, tüzel kişi adına çek düzenleyen yetkililer bakımından da uygulanır. Karar bankalara duyurulur ve elde bulunan çek yapraklarının iadesi istenir.

Şikayet süresi ve görevli icra ceza mahkemesi

Şikayet, fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her halde işlenmesinden itibaren bir yıl içinde yapılır. Süreler hak düşürücüdür. Görevli mahkeme icra ceza mahkemesidir. Yetkili yer olarak çekin ibraz edildiği yer, hesabın açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ile tarafların yerleşim yeri mahkemeleri sayılmıştır.

Çek bedelinin ödenmesi halinde yasağın kaldırılması

Karşılıksız kalan çek bedeli işlemiş faiziyle birlikte tamamen ödenirse yargılama aşamasında davanın düşmesine karar verilir. Hüküm kesinleştikten sonra yapılan ödemede ise mahkeme hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verir. Çek yasağı da bu kararla kalkar. Adli para cezasının infazı bakımından hapis cezasının paraya çevrilmesi kurallarından yararlanılamaz.

Zamanaşımı ile Teminat Senedi ve Boş Senet İddiaları

Eski tarihli bir senetle karşılaşan borçlunun ilk bakacağı yer vade satırıdır. Zamanaşımı, senedin metninden anlaşılabildiği için icra mahkemesinde ileri sürülebilen sayılı savunmadan biridir.

Senet türü	Kime karşı	Süre
Bono	Düzenleyene	3 yıl
Bono	Cirantalara	1 yıl
Poliçe	Kabul edene	3 yıl
Çek	Çek borçlularına	3 yıl
Ciranta	Diğer cirantaya	6 ay

Bono ve poliçede 3 yıllık zamanaşımı süresi

Düzenleyene karşı ileri sürülen talepler vadeden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar. Hamilin cirantalara ve düzenleyene karşı başvurma hakkı, protesto tarihinden itibaren bir yıllık süreye tabidir. Ödeyen cirantanın diğer cirantalara rücu hakkı ise ödeme tarihinden itibaren altı ayda düşer.

Çekte ibraz süreleri ve zamanaşımı

Çek, düzenleme yeri ile ödeme yeri aynıysa on gün, farklı yerlerdeyse bir ay içinde bankaya ibraz edilir. Düzenleme ve ödeme yerleri ayrı kıtalardaysa süre üç aydır. Zamanaşımı ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl işler. Ayrıntılar çeklerde zamanaşımı başlığında ele alınmıştır.

Zamanaşımı defi nasıl ve hangi sürede ileri sürülür?

Takipten önce dolmuş zamanaşımı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine bildirilir. Takip kesinleştikten sonra işleyen zamanaşımı için ise süre sınırı yoktur, icranın geri bırakılması istenir. Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz, borçlunun ileri sürmesi gerekir.

Teminat senedi iddiası ve ispat yükü

Senedin bir sözleşmenin teminatı olarak verildiği iddiası sık karşılaşılan savunmadır. Senet metninde hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılıysa icra mahkemesi bu kaydı değerlendirebilir. Metinde yer almıyorsa iddia yazılı belgeyle ispatlanmalıdır ve inceleme genel mahkemede açılacak menfi tespit davasında yapılır.

Boş (beyaz) senedin anlaşmaya aykırı doldurulması iddiası

İmzalanıp tutar veya vade kısmı boş bırakılan senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu ileri sürülebilir. İddia tanıkla ispatlanamaz, yazılı delil aranır. İnceleme icra mahkemesinde değil menfi tespit davasında yapılır, çünkü senet metninden anlaşılamayan savunmalar dar yetkili incelemenin dışındadır. Boş senet vermek bu yüzden yüksek risklidir.

Alacaklı Olarak Kambiyo Takibiyle Tahsil Süreci Nasıl İşler

Alacaklı tarafında da hata payı vardır. Senedin aslının sunulmaması ya da ciro zincirindeki kopukluk takibin iptaline yol açar.

Takip talebi ve senedin aslının dosyaya sunulması

Takip talebine senedin aslı eklenir, fotokopiyle takip yapılamaz. İcra müdürü belgenin kambiyo senedi olup olmadığını ve vadesinin gelip gelmediğini inceler. Şartlar varsa ödeme emri düzenlenir. Senedin aslı dosyada muhafaza edilir, borçlu ödeme yaptığında iade edilmek üzere saklanır.

İhtiyati haciz talebi (İİK m. 257) ile alacağın güvenceye alınması

Vadesi gelmiş ve rehinle karşılanmamış alacak için mahkemeden ihtiyati haciz kararı istenebilir. Karar, borçlu haberdar olmadan malvarlığının dondurulmasını sağlar. Alacaklı teminat yatırmakla yükümlüdür, kambiyo senedine dayanan taleplerde mahkeme teminattan muaf tutabilir. Karar on gün içinde infaz edilmezse hükümsüz kalır.

Takibin kesinleşmesi ve haciz aşamasına geçiş

Beş günlük süre içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz istenebilir. İtiraz edilmiş olsa dahi mahkeme durdurma kararı vermedikçe haciz yürür. Alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz talebinde bulunmalıdır. Süre kaçırılırsa dosya düşer.

Borçlunun malvarlığı araştırması ve haciz talepleri

Tapu, trafik, banka ve sosyal güvenlik kayıtları üzerinden malvarlığı sorgulanır. Talepler elektronik ortamdan iletilebilir ve icra müdürü üç gün içinde işlem yapar. Maaş haczinde ücretin dörtte birinden az olmamak üzere kesinti uygulanır. Senede bağlanmamış alacaklarda, örneğin işçi alacakları bakımından bu yol kullanılamaz.

Ciro zinciri ve müteselsil sorumluluğa başvurma

Senedi ciro yoluyla devralan hamil, kendisinden önceki bütün borçlulara karşı başvuru hakkına sahiptir. Düzenleyen, cirantalar ve avalistler müteselsilen sorumludur. Takip hepsine birlikte yöneltilebilir. Ciro zincirinin kesintisiz olması aranır, zincirdeki kopukluk hamilin yetkili hamil sayılmamasına yol açar.

Sıkça Sorulan Sorular

Kambiyo takibiyle karşılaşanların en sık ilettiği sorular aşağıda yanıtlanmıştır. Cevaplar geneldir, senedin ve dosyanın içeriği değerlendirmeyi değiştirebilir.

Senetle icra takibine itiraz süresi kaç gündür?

Beş gündür ve süre ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler. Başvuru icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. Aynı süre borca itiraz, imzaya itiraz, yetki itirazı ve senedin kambiyo vasfına ilişkin şikayet için geçerlidir. Ödeme süresi ise on gündür.

Kambiyo takibinde itiraz ettim, haciz gelir mi?

Gelebilir. Kambiyo senedine dayanan takipte itiraz satış dışındaki icra takip işlemlerini durdurmaz. Banka hesaplarına bloke konulabilir, araç ve taşınmaz kayıtlarına haciz şerhi işlenebilir. Hacizlerin önlenmesi için icra mahkemesinden takibin geçici olarak durdurulması kararı alınması gerekir.

İmzam taklit edilmişse ne yapmalıyım?

Beş gün içinde icra mahkemesine yazılı dilekçe verip imzanın size ait olmadığını ayrıca ve açıkça bildirmelisiniz. Mahkeme karşılaştırma için imza örnekleri toplar ve bilirkişi incelemesi yaptırır. İmzanın size ait çıkması halinde yüzde yirmi tazminat ile yüzde on para cezası riski doğar.

Teminat olarak verdiğim senet icraya konulabilir mi?

Konulabilir. Senet metninde hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı değilse icra mahkemesi bu savunmayı incelemez. Metinde açık bir teminat kaydı varsa şikayet yoluyla değerlendirme yapılabilir. Diğer hallerde genel mahkemede menfi tespit davası açılması ve iddianın yazılı belgeyle ispatlanması gerekir.

Karşılıksız çek nedeniyle hapis cezası verilir mi?

Doğrudan hapis cezası öngörülmemiştir, yaptırım bin beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. Ancak bu ceza ödenmezse doğrudan hapis cezasına çevrilir ve kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilmez. Çek bedeli tamamen ödendiğinde dava düşer, kesinleşmiş hüküm de bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Zamanaşımına uğramış senetle takip yapılabilir mi?

Takip başlatılabilir, ancak borçlu beş gün içinde zamanaşımı defini ileri sürerse icra mahkemesi takibi iptal eder. Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz. Süre bonoda düzenleyene karşı üç yıl, çekte ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıldır. Defi ileri sürülmezse takip kesinleşir.

Senedi ödedim ama alacaklı senedi iade etmiyor, ne yapmalıyım?

Ödeme yaparken senedin aslının iadesi istenmelidir. İade edilmiyorsa ödemenin banka kanalıyla ve açıklama yazılarak yapılması gerekir. Senedin yeniden takibe konulması halinde ödeme belgesiyle borca itiraz edilir. Senedin iptali için ayrıca genel mahkemede dava açılması da mümkündür.

Çek ve Senet Takibiniz İçin Online Hukuki Danışmanlık

Kambiyo dosyalarında değerlendirme beş günlük süre içinde yapılmalıdır. Belgeler elektronik ortamda paylaşılabildiğinden görüşme için ofise gelmek gerekmez.

Senedin ve ödeme emrinin hukuki incelemesi

Senet metni zorunlu unsurlar bakımından tek tek denetlenir, ödeme emrindeki ihtarların eksiksiz olup olmadığı kontrol edilir. Vade, düzenleme tarihi ve ciro zinciri ayrıca incelenir. Bu inceleme itirazın mı yoksa şikayetin mi ileri sürüleceğini belirler. Hizmet başlıkları online danışmanlık alanları sayfasında yer alır.

5 günlük süre içinde yapılacaklar konusunda yönlendirme

Kalan gün sayısı hesaplanır ve dilekçenin hangi mercie verileceği belirlenir. İmzaya itirazın gerekip gerekmediği ilk görüşmede karara bağlanır, çünkü sonradan eklenmesi mümkün değildir. Harç ve gider avansı tutarları önceden çıkarılır. Kayıt belgesinin saklanması ayrıca hatırlatılır.

Ofise gelmeden avukatla görüşme adımları

Görüşme telefonla veya görüntülü bağlantıyla yapılır. Ödeme emri, tebligat zarfı ve senet örneği önceden iletildiğinde inceleme görüşmeden önce tamamlanır. Ekran paylaşımıyla belgeler birlikte okunabilir. Farklı şehirde bulunmak engel değildir, dilekçeler elektronik ortamdan sunulur.

Vekaletname ile icra mahkemesi sürecinin takibi

Dosyanın üstlenilmesine karar verilirse noterden vekaletname düzenlenir. Avukatın adı, baro sicil numarası ve vergi bilgisi notere bildirilir. Vekaletname sunulduktan sonra tebligatlar avukata yapılır. Görüşmeyi yürüten danışmanlık veren avukatlar sayfasından baro ve sicil bilgisi teyit edilebilir.

Danışmanlık talebi oluşturma

Talep elektronik form üzerinden iletilir, beş günlük süre işleyen dosyalarda bu durum başvuruda ayrıca belirtilir. Uygun görüşme saati karşılıklı kararlaştırılır. Görüşme sonunda yapılacak işler ve son gün yazılı olarak paylaşılır. Yeni bir tebligat geldiğinde aynı dosya üzerinden takip görüşmesi planlanır.